Axit cacboxylic là hồ hết hợp chất hữu tuy vậy phân tử gồm nhóm cacboxyl (-COOH) links trực tiếp cùng với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro.

Bạn đang xem: Axit đa chức là gì

Bạn đang xem: Đơn chức là gì

Ví dụ : H-COOH ; $ C_2 H_5 – COOH USD ; HOOC-COOH ; …Nhóm cacboxyl ( – COOH ) là nhóm chức của axit cacboxylic .


Dựa theo đặc thù kết cấu của nơi bắt đầu hiđrocacbon và số đội cacboxyl trong phân tử, gần như axit được tạo thành :a ) Axit no, đơn chức, mạch hởPhân tử tất cả gốc ankyl hoặc nguyên tử hiđro liên kết với một nhóm – COOH. Các axit này lập thành dãy đổng đẳng hầu như axit no, đối kháng chức, mạch hở gồm công thức cấu trúc thu gọn chung $ C_n H_ 2 n + 1 COOH $ ( cùng với USD n geqslant 0 USD ) hoặc công thức phân tử bình thường $ C_m H_ 2 m O_2 left ( m geqslant 1 right ). $Ví dụ : HCOOH ; USD C H_3 – COOH USD ; …b ) Axit không no, đơn chức, mạch hởPhân tử có gốc hiđrocacbon ko no, mạch hở liên kết với một tổ – COOH.Ví dụ : USD C H_2 = CH – COOH ; C H_3 left _7 CH = CH left _7 COOH ; … USDc ) Axit thơm, 1-1 chứcPhân tử bao gồm gốc hiđrocacbon thơm links với một đội nhóm – COOH .Ví dụ : USD C_6 H_5 COOH, C H_3 – C_6 H_4 – COOH, … USDd ) Axit nhiều chứcNếu phân tử gồm hai hay những nhóm – COOH, chúng được hotline là axit đa chức. Lấy ví dụ : Axit ađipic $ HOOC – left _4 – COOH $, axit malonic $ HOOC – C H_2 – COOH, … USD thuộc một số loại axit no, nhì chức, mạch hở .Sau phía trên ta chỉ xét axit no, đối kháng chức, mạch hở .


3.Danh pháp

Tên rứa thế thay thế sửa chữa của hầu hết axit no, đối chọi chức, mạch hở được cấu tạo như sau :Axit + tên hiđrocacbon no tương ứng với mạch chính + oicMạch chính của phân tử axit là mạch cacbon dài nhất mở đầu từ nhóm – COOHMạch cacbon được tấn công số đi đầu từ nguyên tử cacbon của tập thể nhóm – COOH .Một số axit mang tên thường thì tương quan đến nguổn nơi bắt đầu tìm ra bọn chúng .Ví dụ :

*
Tên của một số ít axit no, solo chức, mạch hở trong bảng sau :
*


II. ĐC ĐIỂM CẤU TẠO

Nhóm cacboxyl có cấu tạo :

*


Như vậy, team -COOH coi như được phối hợp bởi nhóm C=O cùng nhóm OH. Link O-H trong phân tử axit phân cực hơn liên kết O-H trong phân tử ancol, vì thế nguyên tử H của nhóm -COOH năng động hơn nguyên tử H của tập thể nhóm -OH ancol. Liên kết của group cacboxyl phân cực khỏe khoắn hơn link ancol cùng phenol đề nghị nhóm OH của axit cacboxylic cũng rất có thể bị cầm cố thế.


*
Mô hình phân tử axit axetic dạng sệt ( a ) và dạng trống rỗng ( b )

III. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Các axit những là hóa học lỏng hoặc hóa học rắn ở đk kèm theo thường. Nhiệt độ sôi của những axit tăng theo hướng tăng của phân tử khối và cao hơn nhiệt độ sôi của rất nhiều ancol có cùng phân tử khối. Tại sao là một trong những phân tử axit có links hiđro bền hơn link hiđro trong số những phân tử ancol .

*
Axit fomic, axit axetic tung vô hạn trong nước. Độ rã trong nước của các axit sút dần theo chiều tăng của phân tử khối .


IV. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Axit cacboxylic dễ dàng tham gia phần lớn phản ứng nuốm hoặc dàn xếp nguyên tử H hoặc team – OH của group chức – COOH .

1.Tính axit


a ) vào dung dịch, axit cacboxylic phân li thuận nghịchVí dụ :USD C H_2 COOH rightleftarrows H ^ + + C H_3 co O ^ – $Dung dịch axit cacboxylic làm quỳ tím đưa thành màu đỏ .

Xem thêm: Con Chó Xinh Đẹp Và Chú Chó Đáng Yêu, 99 Hình Ảnh Con Chó Con Đẹp, Dễ Thương, Đáng Yêu

*

b ) tính năng với bazơ, oxit bazơ chế tạo thành muối với nướcVí dụ :USD C H_3 COOH + NaOH khổng lồ C H_3 COONa + H_2 O $c ) tính năng với muốiNhỏ dung dịch axit axetic vào đá vôi, thấy tất cả khí USD C O_2 $ bay ra :USD C O_3 COOH + CaC O_3 to lớn left ( C H_3 COO right ) _2 Ca + H_2 O + C O_2 uparrow USDd ) tác dụng với fe kẽm kim loại trước hiđro vào dãy chuyển động giải trí hoá học của không ít sắt kẽm sắt kẽm kim loại tạo thành muối và giải phóng hiđroVí dụ, dìm một lá kẽm mỏng mảnh mảnh trong hỗn hợp axit axetic, thấy tất cả bọt khí hiđro bay ra :USD 2C H_3 COOH + Zn to left ( C H_3 COO right ) _2 Zn + H_2 uparrow USD

2. Bội phản ứng gắng nhóm $ – OH$

Đun sôi láo hợp bao gồm axit cacbonxylic $ RCOOH, USD ancol $ R ” OH $ ( có vài giọt USD H_2 S O_4 $ đặc làm xúc tác ) 1 thời hạn ( khoảng chừng 6-8 tiếng )

*
Để nguội, sau đó pha loãng lếu láo hợp bởi một lượng bự nước cất, hóa học lỏng tách thành 2 lớp : lớp phía trên có hương thơm thơm nhẹ. Đó là este sinh ra do phản ứng thân axit với ancol :USD RCOOH + R ” OH overset t ^ o , H ^ + leftrightarrows RCOOR ” + H_2 O $Ví dụ :
*
Phản ứng giữa ancol và axit sinh sản thành este và nước được hotline là bội phản ứng este hoá. Đặc điểm của làm phản ứng este hoá là thuận nghịch và yêu cầu axit USD H_2 S O_4 $ sệt làm chất xúc tác .

V. ĐIỀU CHẾ

1.Phương pháp lên men giấm là phương pháp cổ truyền thêm vào axit axetic. Thực chất của quy trình là oxi hoá ancol etylic bởi oxi không khí nhờ hóa học xúc tác men giấm:

USD C_2 H_5 OH + O_2 xrightarrow men , giấm C H_3 COOH + H_2 O $Ngày nay, chiến thuật này chỉ cần sử dụng sản xuất lượng nhỏ dại axit axetic để làm giấm nạp năng lượng .

2.Oxi hoá anđehit axetic (điều chế từ bỏ etilen hoặc axetilen) trước đây là cách thức chủ yếu đuối để tiếp tế axit axetic:

USD 2C H_3 mang lại + O_2 xrightarrow xt 2C H_3 COOH $

3.Oxi hoá ankan

Oxi hoá butan chiếm được axit axeticOxi hoá ko trọn vẹn đông đảo ankan tất cả mạch cacbon nhiều năm để tổng hợp đông đảo axit gồm phân tử khối to .

4.Từ metanol

Cho metanol tác dụng với cacbon oxit (có hóa học xúc tác say mê hợp) chiếm được axit axetic



Đây là chiêu thức tiến bộ sản xuất axit axetic .

VI.

ỨNG DỤNG

Các axit hữu cơ có vận dụng trong nhiều lĩnh vực nghề thương mại dịch vụ : làm nguyên vật liệu cho công nghiệp mĩ phẩm, công nghiệp dệt, công nghiệp hoá học, …